Bài 7 - Thế nào là Cúng Dường

 

Hỏi:Thế nào là Cúng Dường? Hiểu sao cho đúng tinh thần Phật Đạo?

 

Viết và luận giảng bởi: Kim Cang Tấn Dũng

 

Ngày 16 tháng 10 năm 2017

 

 

Đã từ lâu mọi người, những ai là Phật tử theo đạo, đều được nghe hoặc được giảng ít nhiều về Cúng Dường trong nhà phật …

 

 

Để hiểu đúng tinh thần nhà Phật trong mọi Văn – Tư – Tu, người đọc / người học Phật cần nắm rõ tinh thần Phật Đạo dưới đây được xem như là một Kim Chỉ Nam (một định lượng đo lường Chánh Pháp) cho mọi suy luận về nghĩa và hành sự. Điều này sẽ được áp dụng cho tất cả các bài viết Văn – Tư – Tu về sau này:

 

1.     Tự lợi – Lợi Tha & Tự Giác – Giác Tha: bất cứ luận nghĩa về lý hay vận dụng về sự đều phải có lợi cho mình và có lợi cho người. Mình được giác ngộ tức là người khác cũng được giác ngộ hoặc ngược lại. Nếu vẫn chưa luận hay dụng được hai mặt này thì xem như vẫn còn chưa thông. Lý sự chưa viên dung.

 

2.     Hiển – Mật Đồng Đẳng: Mọi lý luận về nghĩa hay dụng về sự đều có hai mặt của một vấn đề. Nếu nhìn được phần Hiển thì cố gắng nhìn luôn phần Mật để thấy tính Chân Thật của nó. Hay nói đúng hơn là vận dụng Bát Nhã Trí (cơ bản là Pháp Đối Trị) làm chủ đạo trong tư tưởng, như là mẹ của các Pháp mà Phật đã nói đến.

 

3.     Ngã Nhân Chúng Sanh Thọ Giả như huyễn: tức cả các hiện tượng đều do nhân duyên mà sanh. Nếu đã do nhân duyên sanh thị thoắt đến thoát đi, có thường có đoạn. Nhìn các hiện tượng bên ngoài để đối ứng vào bên trong và ngược lại. Hiểu được vậy thì mới thấy được Ngã Nhân như Huyễn, mới nắm bắt sâu được tính chân thật của Lý và Sự.

 

4.     Hai Vô Ngã: Pháp vốn Vô Ngã, Nhân cũng vốn Vô Ngã

 

 

Phần 1: Thế thì hiểu như thế nào là Cúng Dường?

 

Trước hết chúng ta hãy đi vào mặt Hiển nghĩa của các khái niệm này:

 

 

Cúng dường là một hành động thể hiện tâm hướng đến Tam bảo (Phật Pháp Tăng) bằng cách dâng lên chư Tam bảo các vật phẩm quí giá cả bên trong lẫn bên ngoài để dâng cúng lên Tam bảo. Các vật phẩm quí giá có thể là Hương, là Hoa, là Đăng, là Đồ (các thức hiến cúng).

 

 

Cúng dường càng nhiều thì phước tư lương càng lớn theo lý nhân quả (gieo nhân nào thì gặt quả nấy). Vậy nên cúng dường là một cách gieo nhân thiện hướng đến Tam bảo để thể hiện sự cung kính, lễ lạy, kính ái đến chư Tam bảo.

 

 

Trong các việc làm hướng đến Tam bảo như xưng tán công đức các chư Phật, lễ lạy, cúng dường các chư Phật thì việc lễ lạy & cúng dường là pháp dễ làm nhất trong 3 việc làm nêu trên.

 

 

Trong cúng dường Tam bảo, mỗi một việc làm đối với Phật Pháp và Tăng đều có ý nghĩa riêng của nó:

 

 

1.     Cúng dường cho các chư Phật như thế nào cho đúng cách?

 

·        Giới hương: ta phải giữ giới thanh tịnh để xứng đáng là con của Phật

 

·        Định hương: Tập định tĩnh tâm hồn, đừng cho xao động, mê nhiễm

 

·        Huệ hương: Chú ý vào văn, tư, tu. Nghĩa là học hỏi giáo pháp của Phật, sau đó suy xét, nghiền ngẫm, và quyết tâm thực hành.

 

·        Giải thoát hương: phá trừ ngã chấp, luôn quán vô ngã, tứ đại là không, nghiệp thức phân biệt cũng là không.

 

·        Giải thoát tri kiến hương: phá trừ luôn pháp chấp, không thấy đất, nước, gió, lửa là thật, vui buồn, sướng khổ là thật.

 

 

2.       Cúng dường cho các Pháp như thế nào cho đúng cách?

 

·        Trước hết phải học và nghiên cứu giáo pháp của Đức Phật để hiểu rõ sự cao quý của giáo pháp ấy.

 

·        Sau đó, nếu có tài chánh thì nên xuất tiền ấn tống kinh điển, phổ biến ra nhiều nơi.

 

·        Người có trình độ học thức thì nên diễn giảng giáo pháp cho mọi người cùng hiểu, hoặc sáng tác các thể loại văn chương, lý luận cho người đọc thấm nhuần, hoặc phiên dịch các bộ kinh từ ngoại ngữ sang tiếng Việt.

 

 

3.     Cúng dường cho các Tăng như thế nào cho đúng cách?

 

·        Chư Tăng là những người thay thế Đức Phật mà truyền lại giáo pháp cho chúng ta, vì vậy chúng ta phải cung cấp và nuôi dưỡng chư Tăng.

 

·        Thái độ cúng dường phải thành kính, trân trọng, không tự cao, không phân biệt vị Tăng ở chùa nào, xứ nào cả; vị nào ở trong hàng ngũ Tăng đoàn thì chúng ta cứ cúng dường.

 

·        Nên chọn những món cần thiết cho đời sống tu học chân chánh của chư Tăng, không nên chiều theo những sở thích riêng tư của vị này vị kia mà cúng dường những món không đúng Chánh pháp, như vậy người cúng cũng không có phước báu mà người thọ nhận cũng mang tội.

 

 

Cúng dường có mấy cấp? Cúng dường có 3 cấp:

 

  • Phẩm vật cúng dường
  • Kính tín cúng dường
  • Hạnh cúng dường

 

 

·        Phẩm vật cúng dường: là dâng Phật, Bồ Tát và chư Tăng những vật chất như thực phẩm, hoa, áo quần, vật dụng...

 

·        Kính tín cúng dường: là dâng lên tấm lòng thành kính và niềm tin tuyệt đối vào Phật. Phần kính tín cao hơn phẩm vật cúng dường.

 

·        Hạnh cúng dường: là biến giáo lý của Phật thành hành động lợi ích cho chúng sanh. Đây là cách thể hiện cúng dường cao nhất.

 

 

Nếu chúng ta nhìn theo hướng Trong và Ngoài, thì cúng dường có 2 loại:

 

 

Nội tu cúng dường: qua Hỷ, Man, Ca, Vũ mà thâm mật cúng dường chư Phật.

 

1.     Cúng phật: tâm hỷ-lạc.

 

Từ trong sâu kín trong tâm lưu xuất ra những mạch nguồn dòng chảy hỷ lạc thanh cao nhất, sự hỷ lạc này tuôn tràn vô tận không hề dứt-đoạn, và dâng thể hỷ lạc này lên cúng dường chưphật.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

2.     Cúng phật: đỉnh vinh quang.

 

Dâng cúng dường lên chư phật những thành công vinh quang tốt lành nhất nơi hiện đời, những thành tựu, những tinh tấn trong hiện đời.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

3.     Cúng phật: âm-ngôn đẹp

 

Dâng cúng dường lên chư phật những âm thanh, ca từ, ngữ điệu tốt lành nhất nơi hiện-đời.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

4.     Cúng phật: thân, tướng lành

 

Dâng cúng dường lên chư phật thân tướng đẹp, vũ hình, vũ điệu tốt lành nhất nơi hiện-đời.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

 

Ngoại tu cúng dường: qua Hương, Hoa, Đăng, Đồ mà thâm mật cúng dường chư Phật. Vì mong chư hữu tình chư hạnh tốc viên mãn, ngoại cúng dường hạnh:  duyên khởi thâm uyên được linh ứng quả phước.

 

1.     Cúng dường: hương nội-ngoại

 

Dâng cúng dường lên chư phật những hương thơm, hương diệu tốt lành nhất nơi tam-giới, như hương-trầm đàn-hương v.v… sẽ xuất sanh ra những hương thơm thượng diệu đầy khắp hư không.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

2.     Cúng dường: pháp-giới hoa

 

Dâng cúng dường lên chư phật những loại hoa đẹp, hương diệu tốt lành nhất nơi tam-giới v.v… mà sẽ xuất-sanh ra vô số hoa đẹp thượng diệu rãi đầy khắp hư không.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

3.     Cúng dường:  đăng chánh đạo

 

Dâng cúng dường lên chư phật những loại đăng đèn thượng diệu tốt lành nhất nơi tam-giới v.v… mà sẽ xuất-sanh ra vô số đăng đèn thượng diệu sang rực khắp hư không.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

4.     Cúng dường: quả sở cầu

 

Dâng cúng dường lên chư phật những hoa quả, những thức ẩm thực thượng diệu tốt lành nhất nơi tam giới v.v… mà sẽ xuất sanh ra vô số hoa quả, ẩm thực thượng diệu đầy khắp hư không.

 

Cúng dường chư phật nơi đàn tràng, chư phật thờ phượng nơi đạo tràng, chư phật khắp khắp mười phương pháp giới.

 

 

Phần 2: Cúng Dường hiểu theo tinh thần nhà Phật, tinh thần cầu Vô Thượng Đạo, tinh thần Mật nghĩa và Vi tế?

 

 

 

Đối với tinh thần Cầu Vô Thượng Đạo, chúng ta đều hướng tới tinh thần là Giác Ngộ và Giải Thoát. Các bạn sẽ được nghe tôi cứ lặp đi lặp lại những từ “Giác ngộ, Giải Thoát hay Vô Thượng Đạo” vì tôi mong người đọc hay người có nhân duyên với các bài pháp tôi viết, hãy nghĩ sâu hơn, luận sâu hơn về tinh thần trên thì mới hiểu được điều Mật nghĩa mà nhà Phật muốn nói đến đó.

 

Như vậy với tinh thần đó, thì hiểu Cúng Dường theo Mật nghĩa như sau:

 

 

Theo 10 đại hạnh của Phổ Hiền Bồ Tát, chúng ta có 10 đại hạnh như sau:

 

·        Một là lễ kính các đức Phật.

 

·        Hai là khen ngợi các đức Như Lai.

 

·        Ba là rộng sắm đồ cúng dường.

 

·        Bốn là sám hối các nghiệp chướng.

 

·        Năm là tùy hỷ các công đức.

 

·        Sáu là thỉnh đức Phật thuyết pháp.

 

·        Bảy là thỉnh đức Phật ở lại đời.

 

·        Tám là thường học đòi theo Phật.

 

·        Chín là hằng thuận lợi chúng sanh.

 

·        Mười là hồi hướng khắp tất cả.

 

Trong Đại hạnh nguyện thứ 3, Bồ Tát Phổ Hiền nói rất rõ Pháp Cúng dường hướng đến Giải thoát và Giác ngộ như sau:

 

-------------------------------------

 

Lại này thiện nam tử! Nói “Rộng sắm đồ cúng dường” là như vầy:

 

Bao nhiêu số vi trần trong khắp cõi Phật cùng hư không pháp giới mười phương ba đời, trong mỗi cực vi trần đều có chư Phật như số cực vi trong tất cả thế giới, nơi mỗi đức Phật có vô số Bồ Tát vây quanh nhóm họp. Tôi dùng sức hạnh nguyện của ngài Phổ Hiền mà khởi lòng tín giải rất sâu và hiện tiền tri kiến, đều đem đồ cúng dường pháp hội của Phật. Như là mây hoa, mây tràng hoa, mây âm nhạc cõi trời, mây tàn lọng cõi trời, mây y phục cõi trời, các thứ hương trời: hương xoa, hương đốt, hương bột. Các thứ mây trên đây thảy đều nhiều lớn như núi Tu Di. Lại thắp các thứ đèn: đèn tô lạc, đèn dầu, các thứ đèn dầu thơm, mỗi tim đèn lớn như núi Tu Di, dầu trong đèn như nước bể cả. Ðem các thứ đồ cúng dường như trên để thường cúng dường.

 

Thiện nam tử! Trong các thứ cúng dường, pháp cúng dường là hơn hết. Pháp cúng dường là: Tu hành đúng theo lời Phật dạy để cúng dường, làm lợi ích cho chúng sanh để cúng dường, chịu khổ thế cho chúng sanh để cúng dường, nhiếp thọ chúng sanh để cúng dường, siêng năng tu tập căn lành để cúng dường, không bỏ hạnh Bồ Tát để cúng dường, chẳng rời tâm Bồ Ðề để cúng dường.

 

Thiện nam tử! Như vô lượng công đức của sự cúng dường trước kia sánh với một niệm công đức của pháp cúng dường, thời không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn, cu chi na do tha, một phần ca la, một phần toán, một phần số, một phần dụ, cũng chẳng bằng một phần ưu ba ni sa đà. Vì sao? Vì các đức Như Lai tôn trọng chánh pháp. Vì theo đúng như lời Phật dạy mà tu hành thì hay sanh ra các đức Phật. Nếu các Bồ Tát thật hành pháp cúng dường thì trọn nên sự cúng dường Phật. Tu hành như vậy mới thật là cúng dường. Nên pháp cúng dường là sự cúng dường rất rộng lớn hơn tất cả. Cõi hư không cùng tận, cõi chúng sanh cùng tận, nghiệp chúng sanh cùng tận, phiền não chúng sanh cùng tận, sự cúng dường của tôi mới cùng tận, nhưng cõi hư không cho đến phiền não chẳng cùng tận, nên sự cúng dường của tôi cũng không cùng tận, niệm niệm nối luôn không hở, thân, khẩu, ý nghiệp không hề nhàm mỏi.

 

----------------------------

 

Như vậy, ngoài Nội-Ngoại tu cúng dường, Pháp cúng dường là cao nhất trong các thức cúng dường. Pháp cúng dường sẽ tạo ra quả phước Vô lậu không thể bàn, không thể nghĩ được. Chỉ có pháp cúng dường đó mới thật là Pháp cúng dường dẫn ta và mọi chúng sanh đến Giải thoát và giác ngộ thật sự. Còn các pháp cúng dường kể trên, một phần nào đó cũng hữu dụng vì chúng ta cũng gặt hái được phước hữu lậu tuỳ theo tâm và thể hiện tâm trong cúng dường.

 

 

Phần 3: làm thế nào để hiểu và diệu dụng Cúng Dường theo cả tinh thần Hiển nghĩa và Mật nghĩa như trên trong đời sống?

 

 

Như chúng ta đã nói rất nhiểu ở trên cả về mặt Hiển nghĩa (hiểu sơ tế) và về mặt Mật nghĩa (hiểu vi tế), thì cách diệu dụng trong cuộc sống rất đơn giản.

 

 

Về mặt nào đó, chúng ta kính tín tâm thành cúng dường chư Phật theo cách nội ngoại cúng dường. Ngoại thì có Hương Hoa Đăng Đồ như chúng ta và đa phần chúng sanh vẫn làm. Nội thì có Hỷ Man Ca Vũ mà những ai phát tâm bồ đề hoặc quy y hoặc hướng về Tam bảo nên làm để cầu mong sanh phước hữu lậu về sau cho đời sống luôn được an lạc, cuộc sống được hanh thông.

 

 

Tuy nhiên, vì mong cầu chư hữu tình cùng ta được quả vô thượng bồ đề, thì việc hành Pháp cúng dường luôn là cái mà trong tâm tâm niệm niệm phải hiểu rõ và hành mọi lúc mọi nơi không ngừng nghỉ. Phải luôn nghĩ và làm 5 điều mà Bồ Tát Phổ Hiền đã chỉ dạy:

 

-         Phải luôn tu hành đúng như lời Phật dạy

 

-         Phải luôn nghĩ và làm lợi ích cho chúng sanh nếu có thể

 

-         Phải luôn nhiếp thọ cho chúng sanh nếu có thể

 

-         Phải luôn khổ thế cho chúng sanh hay phải luôn phước trí cho chúng sanh nếu có thể.

 

-         Phải luôn năng tập tu hành nếu có thể

 

-         Phải luôn năng hành hạnh bồ tát nếu có thể

 

-         Phải luôn nghĩ và nhớ đến Phát tâm bồ đề nếu có thế

 

Tất cả những việc làm trên đều là những pháp Cúng dường cao nhất để đi đến balamat – đến con đường giải thoát và giác mãn toàn.

 

 

Trong mọi bài viết đều có sức giới hạn của ngữ nghĩa và suy luận về văn tư tu nên cũng có thể có đúng và sai. Chỉ mong chia sẻ những gì biết được cùng bạn đồng tu và mong nhận sự đóng góp để cùng tiến tu mà tinh tấn, không hề có sự hơn thua trong bài viết này. Mong quý bạn thông cảm và bỏ qua nếu có sai sót.

 

Trực tuyến

Trang web hiện có:
6 khách & 0 thành viên trực tuyến

Mới nhất